Odpowiedzialność indosanta zastawniczego wobec indosatariusza

Pozawekslowy stosunek prawny między indosantem a indosatariuszem, wynika-jący np. z umowy kredytowej, pozostaje poza zobowiązaniem wekslowym i podlega ocenie na podstawie przepisów prawa powszechnego, w szczególności przepisów o zastawie.

W stosunku do dłużników wekslowych indosatariusz zastawniczy ma status peł-noprawnego posiadacza weksla i może we własnym imieniu i na własny rachunek za-spokoić się z wierzytelności wekslowej w sytuacji, gdy indosant nie wykona ciążącego na nim zobowiązania pozawekslowego. Przyjmuje więc od dłużnika wekslowego zapłatę, zaspokajając swoją wierzytelność, a nadwyżkę z otrzymanej kwoty zwraca indosantowi. W przypadku przekroczenia swoich uprawnień indosatariusz będzie od-powiedzialny wobec indosanta według zasad prawa cywilnego, tak jak za niewyko-nanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania (art. 471 i n. k.c.).

Odpowiedzialność indosanta zastawniczego wobec indosatariusza jest natomiast kwestią sporną. Stanisław Wróblewski opowiada się przeciwko tej odpowiedzialności. Artur Glasner i Arnold Thaler uważają natomiast, że prawa z weksla, a więc prawo zwrotnego poszukiwania, indosatariusz będzie mógł wykonywać także przeciwko swemu indosantowi-zastawcy, czyli będzie mógł ich dochodzić drogą procesu wekslowego.

Twierdzi się też, że jeżeli sam indosant nie wykluczył tej odpowiedzialności wy-raźnym postanowieniem, to przepisy prawa wekslowego nie upoważniają do jej samoistnego wykluczenia. Jednocześnie podkreśla się, że zastawca powinien odpo-wiadać wekslowo za wierzytelność inkorporowaną w wekslu, która jest przedmiotem zastawu, gdyż w przeciwnym wypadku sprzeciwiałoby się to celowi takiego zastawu.

Swobodny obieg weksla z indosem zastawniczym jest ograniczony przez fakt nadania mu skutku indosu pełnomocniczego, przez co indosant odpowiiada mocniej, zapewniając swego wierzyciela, że zwróci sumę wekslową w terminie płatności. Należy więc uznać, że indosant zastawniczy odpowiada wekslowo wobec swego bezpo-średniego indosatariusza i może zasłaniać się wobec niego wszystkimi zarzutami opartymi na zachodzącym pomiędzy nimi stosunku wekslowym.

Leave a Reply